مقالات روانشناسی

 روزهای قبل از کنکور باتب و تاب سختی ، همراه با تلاش و امید به موفقیت سپری شد تا توانستید ثمره 12 سال تحصیل و آموختن را بدست آورده و  اینک زندگی جدید دانشجویی شروع شده است ، تغییری رخ داده و مانند سایر تغییرات زندگی نیاز به سازگاری و همنوایی دارد. ممکن است همزمان با ورود به دانشگاه احساسی آکنده از ترس، اضطراب ، نگرانی و هیجان شما را در برگرفته باشد که همراه با اشتیاق کسب علم و دانش و نهایتاً رسیدن به کمال باشد.
آنچه زندگی دانشجویی را برای همه به یادماندنی می کند؛ همین ترس ها و نگرانی هاست ترس از شروع برنامه تحصیلی جدید و متفاوت، دیدار با افراد و محیط جدید ونا آشنا ، ترک خانواده و آغاز زندگی مستقل، سکونت در خوابگاه و زندگی گروهی . مسلم است همه این افکار در شما احساس تنهایی، سردرگمی و آشفتگی ایجاد می نماید و به این فکر خواهید که با تغییرات کنونی چگونه می توان سازگار شد؟

ضرورت سازگاری با شرایط جدید:

رویدادهای منفی زندگی مانند فوت یکی از نزدیکان ، شکست مالی و یا رویدادهای مثبت مانند ازدواج، تولد فرزند، تغییر محل سکونت و قبولی در آزمونها می توانند با توجه به شدت آن در افراد و شرایط مختلف ، نیاز به سازگاری را ایجاد کنند. نظریه پردازانی از قبیل هولمز وداهه معتقدند که مواجه شدن با تعداد زیادی از موقعیتهای استرس زا در یک زمان کوتاه می تواند برای بهداشت روانی افراد پیامدهای نامساعدی داشته باشد و اگر میزان فشار روانی از سازگاری فرد فراتر رود باعث بروز اختلالات سازگاری خواهد شد. در واقع اختلالات سازگاری عبارت است از علایم احساسی یا رفتاری بیش از اندازه، در پاسخ به یک موقعیت استرس زا در زندگی . در این حالت فرد قادر نیست آنطور که انتظار می رود با تغییرات پیش آمده در زندگی سازگاری حاصل کند که این امر به نوبه خود باعث ایجاد اختلال در کارکردهای فرد و زندگی روزانه اش می شود هرچند شیوع این دسته از اختلالات فراوان است اما با به کارگیری راهبردهای زیر می توان از شدت بروز آنها در افراد کاسته و یا حتی به سطح مطلوبی از سازگاری دست یافت.

راهکارههایی برای سازگاری در شرایط جدید:

1-  سعی کنید محیط جدید را از لحاظ فیزیکی کاملاً بشناسید. می توانید همراه با دوستان و یا همکلاسیهای خود به واحدها و قسمت های مختلف دانشگاه و خوابگاه سر بزنید تا در صورت نیاز با آنها آشنایی داشته باشید. همچنین کارت های مختلف تغذیه، کتابخانه و خوابگاه را با سیر مراتب اداری آنها تهیه کنید. چنانچه شما دانشجوی غیر بومی هستید سعی کنید محیط اطراف دانشگاه و خوابگاه را نیز بشناسید تا در صورت لزوم نیازها و احتیاجات خود را برطرف نمایید.

2-  به سلامت جسمانی خود اهمیت دهید. با توجه به حضور شما در دانشگاه و یا خوابگاه برخی از الگوهای زندگی شما مانند رژیم غذایی، خواب و استراحت تغییر خواهد کرد ؛ سعی کنید خود را با این تغییرات جدید وفق دهید. ورزش را فراموش نکنید؛ زیرا انجام ورزش های متفاوت، در حد امکانات موجود باعث کاهش استرس و نگرانی در شما خواهد شد. در صورت تمایل می توانید با واحدهای تربیت بدنی دانشگاه در تماس باشید تا شما را برای دسترسی بهتر به امکانات ورزشی راهنمایی کنند.

3-   با اطرافیان، دوستان و همکلاسیهای خود ارتباط قرار کنید. این کار باعث کاهش احساس تنهایی در شما می شود . سعی کنید دیدگاهها و مسائل طرف مقابل را درک کنید و برای آنها ارزش قایل شوید. همچنین با برقراری ارتباط با دانشجویان سالهای بالاتر می توانیداز تجارب و راهنماییهای آنها در زمینه زندگی دانشجویی، مسائل تحصیلی و ...استفاده کنید.

4-  در برقراری ارتباط  با دیگران سعی کنید به آنها وابسته نشوید، توقعات و انتظارات بیش از اندازه از آنها نداشته باشید و هرگز فکر نکنید دیگران به دلیل هم اتاقی بودن و یا همکلاسی بودن با شما، مسئول رفع نیازهایتان هستند.

5-  سازگاری با تغییرات جدید نیاز به گذر زمان دارد. اطمینان داشته باشید که اگر خودتان بخواهید به تدریج این سازگاری در شما ایجاد خواهد شد. به تغییرات ایجاد شده با دید مثبت بنگرید و آنها را به منزله چالش هایی برای رسیدن به رشد و شکوفایی ببینید.

6-  با خانواده خود مرتب در تماس باشید و آنها را از اوضاع خود مطلع کنید و در صورت لزوم از آنها کمک بخواهید. اگر در خوابگاه دانشجویی سکونت دارید ؛ در صورت تمایل برخی از عکس ها لوازم تزیینی و چیزهایی که برای شما تداعی گر خاطرات شیرین و خوشایندی هستند، به همراه داشته باشید؛ آنها به شما کمک خواهند کرد که در مواقع دلتنگی، احساس بهتری داشته باشید.

7-  وضعیت و شرایط خود را وا رسی کنید مشکلات خود اعم از زندگی در خوابگاه، مواجهه با افراد نا آشنا و برقراری ارتباط با آنها ، حجم دروس زیاد، دوری از خانواده و .... را فهرست و اولویت بندی کنید و سعی کنید به ترتیب اهمیت، جهت رفع آنها اقدام کنید.

8-  در صورت تمایل می توانید با در نظر گرفتن استعداد ها و علایق خود، در کانونها ، انجمن ها و تشکلهای مختلف دانشگاه عضو شوید و قسمتی از اوقات فراغت خود را پر کنید. با عضویت در این گروهها می توانید ضمن گسترش محدوده ارتباطات خود، زمینه رشد وشکوفایی استعدادها و علایق خود را فراهم کنید.

9-  با توجه به بیشتر شدن حجم مطالب درسی و وقت محدود تان ، سعی کنید برنامه ریزی دقیقی داشته باشید تا مشکلی در زمینه تحصیلی ومطالعه دروس نداشته باشید. به باد داشته باشیدکه هدف از تحصیل در دانشگاه صرفاً‌ کسب نمرات عالی نیست ؛  بلکه پرورش حس خلاقیت و پژوهش نیز مدنظر است. دید خودرا وسعیتر کرده و بادید تحلیلی به مسائل بنگرید . آنچه امروز فرا می گیرید ؛ باید در زندگی فردی و آینده شغلی شما  تاثیر مثبت داشته باشد.

10- سعی کنید در کنار این راهکار ها ، ارتباط معنوی خود را با خداوند فراموش نکنید و همواره از او کمک بخواهید.

 پروردگارا ! به من آرامش ده تا بپذیرم آنچه را که نمی توانم  تغییر دهم ؛ دلیری ده تا تغییر دهم آنچه را که می توانم تغییر دهم ؛ بنیش ده تا تفاوت این دو را بدانم .

  

راهکارهای مقابله با استرس

  1 - -در روابط اجتماعی خود با دیگران بیشتر به جنبه های مثبت اطرافیان توجه کنید، کمتر از دیگران انتقاد و عیب جویی کنید از چیزهایی که در وجود دیگران هست تعریف و تمجید کنید، رعایت این موارد سبب می شود شما بتوانید ارتباط اجتماعی مؤثرتری با اطرافیان برقرار کنید و نیز به یاد داشته باشید که صفات و ویژگی های برتر خود را تحسین کنید و برای آنها ارزش قائل شوید.

2- محدودیت ها وضعف های خود را بشناسید و در حد آنها از خود انتظار داشته باشید. 

        از منابع استرس زا در زندگی در نظر گرفتن اهداف دست نیافتنی و غیر معقول برای خود است که متناسب با استعدادها و توانایی های فردی نباشد. در این صورت هر چقدر هم کارایی و عملکرد فرد بالا باشد نمی تواند به آن اهداف دست یابد. عدم دست یابی به اهداف مورد نظر باعث احساس شکست و عدم کفایت در فرد می شود. پس برای کاهش استرس ،سعی کنید اهداف خود را با توجه به محدویت ها و تواناییهایتان در نظر بگیرد و در راه رسیدن به آنها تلاش کنید. این نکته را فراموش نکنید که ما هرگز نمی توانیم کاملاً بی عیب و نقص باشیم.

3-  هدف دار باشید.

حالت بی تفاوتی و سرگردانی در افراد باعث ایجاد فشار عصبی و روانی می شود. انسان موجودی فعال است و میل به فعالیت دارد. هرگونه فعالیتی هم برپایه هدف صورت می گیرد. افراد فعال و هدف دار برای رسیدن به اهدافشان تلاش می کنند. هدف دار بودن باعث سازماندهی و نظم بیشتر در زندگی فرد شده و وی را از هرگونه فشار عصبی زاید دور نگه می دارد.

4-  به زندگی معنوی خود غنا ببخشید

 . داشتن یک اعتقاد مذهبی ، افق دید شما را وسیع تر خواهد کرد . باعث سعه صدر در شما می شود ودر شرایط استرس زا بسیار کمک کننده است

5-  سعی کنید واقعیت ها را بپذیرید. 

 رویدادهایی که در زندگی پیش می آید را بپذیرید و پس از پذیرش ؛ آنها را به شیوه درست تعبیر و تفسیر کنید. انکار و عدم پذیرش مسائل زندگی، فرد را از یافتن راه حل مناسب دور می کند . باپذیرش و تفسیر مناسب می توانید راهکارهای منطقی برای کار خود پیدا کنید. بهتر است به رویدادهای زندگی بصورت مثبت نگاه کرده و آنها را فرصتهایی برای رسیدن به اهداف خود در نظر بگیرید.

 6-  بی نظمی و عدم سازماندهی در کارها و برنامه ها نقطه ای برای شروع استرس در افراد است. 

 داشتن برنامه های زیاد و در نظر گرفتن طرح های متعدد و تلاش برای انجام آنها بصورت همزمان اغلب منجر به فراموشی ، سردرگمی و عدم دسترسی به نتیجه مورد نظر خواهد شد. سعی کنید در هر زمان فقط یک کار را انجام دهید و با اتمام آن ، کار بعدی را شروع کنید. برای برنامه ریزی بهتر می توانید از ابزارهای زیر استفاده کنید. 

  • تنظیم وقت بصورت هفتگی 
  •   برنامه ریزیهای طولانی برای انبوهی از فعالیت ها، دسترسی به اهداف را مشکل تر می سازد. 
  •  سعی کنید اهدافتان به اجزاء کوچکتر تقسیم و برای دسترسی به آنها در زمانهای کوتاه (بصورت هفتگی) برنامه ریزی کنید.

  •   تهیه فهرست کارهای مهم هر هفته 

این فهرست را با توجه به اهمیت و اولویت کارهایتان تهیه کنید. آن را در معرض دیدخود قراردهید و پس از انجام هر کدام در مقابل آن علامت بزنید. در پایان هفته برنامه را مجدداً بررسی کنید و کارهای انجام نشده را در برنامه هفته بعد قرار دهید.

 7-  در زندگی بازی ، تفریح و سرگرمی داشته باشید. 

همه افراد نیاز دارند که گاهی از فشار زندگی فرار کرده و به تفریح و سرگرمی بپردازند. صرف نظر از سطح توانایی و مهارتتان دریک بازی و یا سرگرمی سعی کنید موارد جذاب و لذت بخش را انتخاب کنید.سرگرمی ها احساس رضایت وعلاقه به زندگی را در شما تقویت کرده ودر کل سیستم عصبی فرد را آرام می سازد .

 8-  سعی کنید مرتب ورزش کنید. 

 انجام فعالیت های ساده ورزشی باعث ایجاد شادی و نشاط در شما خواهد شد و برای مدتی هر چند هم کوتاه ، شما را از عوامل استرس زا دور خواهد کرد. سعی کنیدبه جای انجام ورزش های سخت و طاقت فرسا فعالیت هایی را انتخاب کنید که برای شما نشاط آور است. پیاده روی یکی از بهترین ورزشهایی است که شمار را در رهایی از استرس کمک خواهد کرد .  

9-  از موقعیت های استرس زا اجتناب کنید. 

 از راههای مقابله با استرس ، حذف منابع استرس زا و یا دوری از آنها است. اگر فکر می کنید انجام یک فعالیت خاص در شما ایجاد استرس خواهد کرد، در صورت امکان سعی کنید از انجام آن خودداری کنید.  و آن را با فعالیت های مفید دیگری که در شما ایجاد نشاط می کنند ، جایگزین کنید.

 10-  سعی کنید سازگاری خود را با مسائل و مشکلات زندگی بالا ببرید. 

 اگر نمی توانید منابع استرس را از بین ببرید، با تغییر عادتهای خود ، سازگاری خود را با وضعیت موجود افزایش دهید. برای تغییر عادتها لازم است طرز تفکر و نحوه نگرش خود را نسبت به مسائل تغییر دهید. گاهی اوقات ایجاد یک برداشت و فهم جدید از یک وضعیت خاص، از هراس و استرس ناشی از آن می کاهد.

 در نهایت، اگر احساس می کنید که استرس و اضطراب شما بیش از حد است و کنترل آنها خارج از توان خودتان است، سعی کنید از یک متخصص کمک بگیرید.